In het streven om de binnenvaart als duurzame transportmodus voor de toekomst te waarborgen, hebben diverse belangrijke spelers, waaronder De Vlaamse Waterweg nv, het Departement Mobiliteit en Openbare Werken, Port of Antwerp-Bruges, North Sea Port, de Federatie van de Belgische Binnenvaart, het Kenniscentrum Binnenvaart Vlaanderen en het VIL, gezamenlijk de Vlaamse Green Deal Binnenvaart geïntroduceerd. Deze Green Deal is het resultaat van een publiek-private samenwerking tussen diverse partijen die elk hun rol spelen in het watertransport, variërend van individuele binnenvaartondernemers en rederijen tot verladers, terminals, kennisinstellingen, overheidsactoren, financiële instellingen en technologiebedrijven.

Voorafgaand aan de ondertekening van de engagementsverklaring ging een grondig voortraject vooraf. Dit project werd overwegend positief ontvangen, maar er was ook een duidelijke vraag naar verdere uitwerking. Verschillende obstakels werden geïdentificeerd die de volledige implementatie van vergroening in de weg staan.

In 2022 werd samen met de betrokken partijen gestart met een uitgebreid voortraject om de Vlaamse Green Deal Binnenvaart te ontwikkelen. Meer dan 150 belanghebbenden werden geraadpleegd via interviews, workshops en onderlinge afstemming om inzicht te krijgen in hun visie op vergroening, de gebieden die prioriteit verdienen, benodigde ondersteuning, en wat ze zelf kunnen bijdragen. De resultaten werden vertaald naar 15 strategische doelstellingen op het gebied van technologie, financiële oplossingen, beleid en implementatie. Deze doelstellingen werden voorgelegd aan de belanghebbenden, verder verfijnd en uiteindelijk vastgelegd in een engagementsverklaring waar 85 partijen hun steun aan hebben toegezegd.

De ondertekening van de engagementsverklaring is echter geen eindpunt, aangezien andere partijen nog steeds kunnen deelnemen door de verklaring te ondertekenen op vergroeningbinnenvaart.be. Alle informatie over de Green Deal Binnenvaart en de namen van de ondertekenaars zijn beschikbaar op deze website.

Om de 15 strategische doelstellingen te monitoren, zullen de initiatiefnemers de ondertekenaars in de komende jaren betrekken bij diverse overleggen, werkgroepen, bevragingen en proefprojecten. Lydia Peeters, Vlaams Minister van Mobiliteit en Openbare Werken, benadrukt dat deze aanpak de maatschappelijke milieu-uitdagingen wil aanpakken met behulp van regionale troeven zoals innovatie, creativiteit en ondernemerschap, met oplossingen die worden gesteund door de gehele binnenvaartsector.

Specifieke, meetbare doelen worden vastgesteld voor elk domein om de vooruitgang van de 15 strategische doelstellingen te volgen, waarbij, indien mogelijk, een nulmeting wordt uitgevoerd om de impact van de acties te meten. De focus ligt op het behalen van resultaten tegen 2026, met name op het gebied van basisvoorwaarden voor vergroening, zoals financiering, regelgeving, mentaliteitsverandering in de keten en technologische keuzes. Het doel is om zichtbare impact te realiseren tegen 2030 en 2050, waarbij 2050 wordt beschouwd als het jaar waarin de binnenvaart emissieneutraal zou moeten opereren volgens de Europese klimaatdoelstellingen.